مبارزانی که لبخند می­زنند، بیشتر می بازند!

نتایج این تحقیق در نشریه تخصصی Emotion که توسط انجمن روانشناسی آمریکا منتشر می­شود، به چاپ رسیده است.

محققان این پژوهش، طی سالهای 2008 و 2009 عکس­های قبل از مسابقه­ ی بیش از 150 مبارز UFC را در 76 رویارویی بررسی کردند. شدت لبخند مبارزان توسط داورانی که از هدف این مطالعه بی­خبر بودند، کدگذاری و ارزیابی شد.

نتیجه؟ یافته‌ها نشان داد از لحاظ آماری، مبارزانی که شدت لبخند بیشتری داشتند، به طور معناداری احتمال شکست بیشتری هم داشتند. آن‌ها همچنین بیشتر ضربه می‌خوردند، بیشتر نقش بر زمین می‌شدند و شانس کمتری برای برد با ناک‌اوت یا تسلیم حریف داشتند. در مقابل، مبارزانی که چهره خنثی داشتند، عملکرد بهتری از خودشان نشان داده بودند.

محققان این پدیده را با «دندان‌نمایی بی‌صدا» (silent bared-teeth display) یا اصطلاح «لبخند تسلیم» که در برخی از گونه­ های جانوری مثل شامپانزه‌ها وجود دارد و نشانه ای ناخودآگاه از ترس و تسلیم است، مرتبط می دانند. این لبخند جانوران برخلاف ظاهرش که شبیه پوزخند یا تهدید انسانی است، در اغلب موارد (بسته به گونه) علامت تسلیم، ترس، نگرانی، یا عدم تهدید بودن از سوی نمایش‌دهنده است. برای مثال، یک شامپانزه رده ‌پایین‌تر ممکن است در مواجهه با شامپانزه قوی تر، این حالت را به خود بگیرد تا بگوید «من تهدید نیستم». آن‌ها این فرضیه را مطرح کردند که لبخند مبارزان هم در این موقعیت خاص، می تواند نشانه‌ای غیرارادی از ترس و ضعف باشد.

البته خود محققان در مقاله اصلی ذکر کرده‌اند که اندازه اثر این پدیده، کوچک تا متوسط بوده است. یعنی لبخند زدن مبارز هرگز یک پیش‌بینی‌کننده مطلق و قطعی برای شکست نیست.

نکته دیگر اینکه لبخند در یک رویارویی، عملکرد در مسابقات بعدی را قابل پیش‌بینی نمی‌کرد. یعنی این سیگنال بیشتر به وضعیت روحی لحظه‌ای فرد در آن رقابت خاص مربوط است تا یک ویژگی شخصیتی پایدار.

حتما متوجه هستید که معنی این تحقیق این نیست که هرکه در مسابقات لبخند می زند، می بازد! چراکه لبخند همیشه یک شکل و یک معنی ندارد.

یک مبارز می تواند به دلایل مختلف و متفاوتی در فیس تو فیس شدن لبخند بزند:

– گاهی لبخند به لب داشتن اتفاقا نشانه اعتماد به نفس مبارز است.

– گاهی لبخند زدن تلاشی برای فریب حریف است.

– گاهی مبارز ذاتا فردی خوشرو و خوش اخلاق است.

– و البته گاهی لبخند تلاشی ناخودآگاه برای پنهان کردن اضطراب است.

فقط این دلیل آخری، یعنی «تلاش ناخودآگاه برای پنهان کردن اضطراب» است که می تواند تا حدی احتمال شکست مبارز را قابل پیش بینی کند. درواقع، لبخند یا پوزخند قبل از مبارزه در برخی موارد، ممکن است نشانه ای از واکنش ناخوداگاه مبارز به ترس و بیانگر ضعف باشد. اما نه همیشه و نه به طور قطعی.