در این مطلب، نگاهی کوتاه به سازمانهای MMA که دستکم در ایران نامشان بیشتر شنیده میشود، خواهیم داشت تا ببینیم هر کدام چه جایگاهی در جهان دارند.
واقعیت این است که تا این لحظه، هیچیک از تشکلهای جهانی MMA موفق به کسب عضویت کامل در نهادهای ورزشی بینالمللی مانند SportAccord یا کمیته بینالمللی المپیک (IOC) نشدهاند. بنابراین، هر ادعایی مبنی بر اینکه «تنها فدراسیون جهانی» یا «تنها مرجع رسمی» MMA هستند، اغراقآمیز و گمراهکننده است. در حال حاضر، هیچیک از فدراسیونهای جهانی MMA و نمایندگانشان نمیتوانند چنین ادعایی داشته باشند. با این حال، جایگاه و میزان اعتبار این تشکلها با یکدیگر متفاوت است.
در ادامه، بهطور مختصر با مهمترین آنها آشنا میشویم:
* IMMAF یا فدراسیون بینالمللی MMA آماتور ، در حال حاضر قدیمیترین و بزرگترین تشکل فعال در این حوزه است که از سال ۲۰۱۲ با هدف المپیکی شدن MMA آماتور فعالیت میکند. این فدراسیون ساختاری منسجم دارد، در تمامی قارهها نمایندگان فعالی دارد و از حمایت UFC، بزرگترین برگزارکننده مسابقات حرفهای MMA در جهان، برخوردار است.
* GAMMA ، در سال ۲۰۱۸ تأسیس شد. این تشکل هنوز به گستردگی IMMAF نیست، اما تلاش میکند جایگاه آن را به چالش بکشد و خود را بهعنوان رقیبی جدی مطرح کند. GAMMA از حمایت سازمان ONE Championship، دیگر قدرت بزرگ دنیای MMA حرفهای، برخوردار است.
* شاخه دیگری از MMA آماتور نیز زیرمجموعه اتحادیه جهانی کشتی (UWW) فعالیت میکند. این بخش در واقع همان پانکریشن است که سالهاست زیر نظر UWW اداره میشود. پانکریشن از نظر تاریخی یکی از ریشههای MMA مدرن محسوب میشود و به همین دلیل، در سالهای ابتدایی شکلگیری MMA آماتور، بسیاری از کشورها از قوانین پانکریشن برای برگزاری مسابقات استفاده میکردند. اتحادیه جهانی کشتی در سالهای اخیر این رشته را در دو قالب «پانکریشن سنتی» و «پانکریشن الیت» که با عنوان MMA آماتور معرفی شده، بازتعریف کرده است.
* FIMMA ، نامی است که طی هفتههای اخیر در رسانههای رزمی داخلی بیشتر شنیده میشود. پیش از آن، AMMA یا انجمن MMA آسیا فعالیت میکرد که یک تشکل جهانی نبود، بلکه یک انجمن منطقهای بود که در سال ۲۰۲۲ شکل گرفت. این انجمن در آسیا عملکرد قابل قبولی داشت و حتی موفق به حضور در بازیهای آسیایی شد. سال گذشته، مدیران آن تصمیم گرفتند نسخه بینالمللی این مجموعه را راهاندازی کنند که نتیجه آن تشکیل FIMMA بود. این فدراسیون هنوز بسیار نوپا است و برای قضاوت درباره آینده آن و اینکه آیا میتواند به رقیبی جدی برای سایر تشکلهای باسابقه تبدیل شود یا خیر، هنوز زود است.
البته فدراسیونها و انجمنهای دیگری نیز سالهاست در این حوزه فعالیت میکنند، اما در این مطلب تنها به تشکلهایی اشاره کردیم که هدف خود را بهطور مشخص، المپیکی شدن MMA اعلام کردهاند.
همانطور که دیدیم، هنوز هیچیک از این تشکلها نمیتوانند ادعا کنند که تنها فدراسیون یا مرجع رسمی MMA آماتور در جهان هستند؛ با این حال، با توجه به سابقه، ساختار و میزان نفوذ آنها، میتوان درباره شانس هر کدام برای آینده گمانهزنی کرد. حتی این احتمال نیز وجود دارد که برخی از آنها برای هموار شدن مسیر المپیکی شدن MMA در آینده با یکدیگر ادغام شوند؛ اتفاقی که پیشتر نیز رخ داده و در سال ۲۰۱۸، فدراسیون جهانی WMMAA در IMMAF ادغام شد.
اما نکته مهم اینجاست که این تشکلها سبکهای MMA نیستند، بلکه فدراسیونها و انجمنهای مستقلی هستند که با یکدیگر رقابت میکنند. با وجود بدیهی بودن این موضوع، به نظر میرسد مسئولان ورزش کشور برداشت متفاوتی از این ساختار دارند.
اوایل امسال اعلام شد که با تصمیم وزارت ورزش، انجمن MMA از فدراسیون انجمنهای ورزشهای رزمی جدا شده و قرار است بهصورت مستقل فعالیت کند. همچنین ظاهراً قرار است سایر تشکلهای MMA در ایران نیز زیرمجموعه این انجمن قرار بگیرند. این دقیقاً همان نقطهای است که برداشت نادرست مسئولان وزارت ورزش از ساختار MMA آشکار میشود.
به نظر میرسد تصور مسئولان این است که نامهایی مانند IMMAF، GAMMA، AMMA و… سبکها یا زیرشاخههای یک رشته رزمی به نام MMA هستند؛ درست همانگونه که وادوریو، شیتوریو و شوتوکان، سبکهایی از کاراته محسوب میشوند و همگی زیر نظر یک فدراسیون واحد فعالیت میکنند. بر همین اساس، تصور شده است که تمام این تشکلها نیز باید زیر نظر یک انجمن واحد با عنوان «انجمن MMA ایران» فعالیت کنند.
در حالی که این برداشت اساساً نادرست است. گذشته از اینکه چنین تصمیمی میتواند برای نمایندگان ایرانی این تشکلها در ارتباط با فدراسیونهای بینالمللی متبوعشان مشکلات جدی ایجاد کند، موضوع دیگری نیز وجود دارد که حتی از این هم غیرمنطقیتر به نظر میرسد.
در هفتههای گذشته، خبری منتشر شد مبنی بر اینکه انجمن MMA ایران به عضویت FIMMA درآمده و از این پس فعالیتهای خود را بر اساس قوانین این فدراسیون انجام خواهد داد. حتی لوگوی انجمن MMA ایران نیز عملاً همان لوگوی AMMA و FIMMA انتخاب شده است.
اینجاست که موضوع پیچیدهتر میشود؛ زیرا حتی اگر بپذیریم که قرار است همه تشکلهای MMA در ایران زیر چتر یک انجمن واحد فعالیت کنند، این انجمن باید نهادی بیطرف باشد، نه اینکه خود یکی از طرفهای رقابت و ذینفع باشد. چنین وضعیتی مصداق روشن تضاد منافع است و با هیچ منطق مدیریتی سازگار نیست.
در واقع، آنچه امروز در ایران رخ میدهد این است که از میان فدراسیونهای رقیب جهانی مانند IMMAF، GAMMA، FIMMA و سایر تشکلها، یکی انتخاب شده و از سایرین خواسته شده است که در ساختار مورد نظر ما ادغام شوند؛ موضوعی که در عمل امکانپذیر نیست.
امیدواریم وزارت ورزش در این تصمیم بازنگری جدی انجام دهد؛ یا مانند گذشته، تمامی نمایندگان تشکلهای MMA زیر نظر فدراسیون انجمنهای ورزشهای رزمی به فعالیت خود ادامه دهند، یا اجازه داده شود هر یک بهصورت مستقل فعالیت کنند. اگر هم اصرار بر ایجاد یک ساختار واحد وجود دارد، این ساختار باید یک انجمن بیطرف باشد که صرفاً وظیفه هماهنگی میان اعضا را بر عهده داشته باشد، نه اینکه خود وابسته به یکی از فدراسیونهای بینالمللی باشد.
اصرار بر ادامه مسیر فعلی، بدون تردید نمایندگان ایران را در ارتباط با فدراسیونهای جهانی متبوعشان با چالشهای جدی مواجه خواهد کرد.
کیکبوکسینگ نیز پیشتر تاوان چنین برداشت نادرست و تصمیمات غیرکارشناسی را پرداخت. امید است این بار از تجربههای گذشته درس گرفته شود و همان مسیر آزموده و پرهزینه، بار دیگر برای MMA تکرار نشود.
